با الهام از اين ايمان ، كار مىكنند - بدون آنكه تظاهر و ريايى دربين باشد - و به‌خاطر ترس از عقاب و طمع ثواب و پاداش ، آن را انجام نمىدهند . اما تضمين آزادى براى مردم ، در درجه اول مربوط و بسته به كار است . امام تن كارگر را در روى زمين ، به‌مثابه قلب پاك در بهشت مىداند و درباره پاكان مىگويد : « دل‌هاى آنان در بهشت و بدنهايشان در كار است » و سود كار بسته به آن است كه مزد و پاداش كارگر ، در كارى كه انجام مىدهد ، داده شود - و بيان آن به تفصيل خواهد آمد . او به‌خاطر بزرگداشت مقام آزادى ، و كار آزاد ، مقرر مىدارد كه هيچ كارگرى را بر كارى مجبور نسازند . زيرا كارى كه توأم با رضايت و ميل عميق درونى نباشد ، توهين به آزادى و به خود كار است . مىگويد : « من صحيح نمىدانم كه كسى را به كارى وادارم كه آن را دوست ندارد » . او براى ترغيب و تشويق به كارى كه براى همگان سودمند باشد و به‌خاطر حفظ آزادى فردى - هر دو در زمان واحد - به اين اكتفا مىكند كه نتيجه كار را ، فقط حق كارگر قرار دهد ، و كسى را كه بدون مجوز قانونى او را به كار مجبور ساخته است ، از آن محروم سازد : « نهر آب ، از آن كسى است كه در آن كار كرده ، نه مال كسى كه او را مجبور به كار ساخته است » . * * * در اينجا ناگزير به مسأله‌اى بايد اشاره كرد كه در زمينه اين بحث اهميت دارد : اگر انسان كلمه آزادى را در آن دوره ، ارزيابى كند مدلول و مفهوم وسيع و عمومى آن را ، جز در راه و روش امام على نخواهد يافت . كلمه آزادى و همه مشتقات آن در عصر امام مدلول و مفهومى